EKSKLUZIVNA PONUDA ZA REZIDENCIJE
SAZNAJ VIŠE

Drijevni gradovi u Crnoj Gori i utvrđenja koja morate posjetiti

Budući da je riječ o zemlji sa bogatom istorijom, donekle je potpuno očekivano da Crna Gora vrvi od drijevnih gradova i tvrđava, pri čemu mnogi od njih važe za nepristupačne. Najveći broj gradova u Crnoj Gori je koncentrisan duž obale, u kotorskom zalivu, ali pored njih, postoji veliki broj starih gradova, ili, bolje rečeno, utvrda, raštrkanih po čitavoj zemlji.

Crna Gora je dom nekih od najstarijih i najskrovitijih utvrda na Balkanu, ali i na Jadranu, što posjetiocima pruža jedinstvenu priliku da otkriju i istraže bogatu prošlost ovog područja. 

Za vas smo pripremili kraći vodič koji opisuje upravo te stare gradove, utvrđenja ili zamkove. Ovi utvrđeni gradovi u Crnoj Gori, zajedno sa starim dijelovima već postojećih gradova, mjesta su kojima svaki posjetilac ili putnik treba da da šansu, budući da je riječ o opipljivim i živim svjedočanstvima burne istorije Crne Gore. 

Budva Citadel

Utvrđenja u Crnoj Gori – izolovani podsjetnici prošlih vremena

U Crnoj Gori postoji ogroman broj istorijskih spomenika, maltene na svakom koraku, međutim, često se najupečatljiviji među njima nalaze izvan utabanih staza. Bilo da su smješteni visoko u stjenovitim planinama, ili u blizini mora, zajedničko im je da su ekstremno nepristupačne i praktično nevidljive za neuvježbano oko.

Neke od ovih tvrađava krasi mračna prošlost, prije svega zbog činjenice da su građene za potrebe brojnih ratova koji su tutnjali ovim područjem, ali danas sve one dijele ulogu svjedoka i podsjetnika na prošla vremena koja su važan dio povijesti svake zemlje.

Tvrđava Goražda – utvrda skrivena od pogleda

Kada su u pitanju izolovani drijevni gradovi u Crnoj Gori, tvrđava Goražda u Kotorskom zalivu spada među najreprezentativnije. Nalazi se između Tivta i Kotora, i jako ju je teško pronaći ako ste se prvi put zaputili tamo. Ova tvrđava na dosta načina sažima svo savršenstvo vojne tehnologije tog vremena, kao i najnovija inženjerska unaprijeđenja koja su baš ovde uoptrijebljena.

Kamuflaža ovog utvrđenja je toliko dobra da je danas jedan od glavnih razloga zašto je očuvana bez nekih pretjeranih oštećenja. Ova tvrđava je služila kao jedno od austro-ugarskih uporišta u zalivu iz polovine 19. vijeka, najviše radi kontrole voda u blizini Tivta.

Arhitektura ove stare tvrđave je poprilično neobična – naime, kada ulazite u utvrđenje, prvo prelazite most koji se nalazi iznad šanca. Za ovaj detalj se pretpostavlja da je dodat tek u 20. vijeku, a da je prije toga postojao pokretni most. U tvrđavu ulazite kroz prostor za kapiju čije su šarke i dalje na mjestu, odakle će vas koridori voditi lijevo i desno. Primjetićete ostatke puškarnica i bodljikave žice što samo potvrđuje ulogu tvrđave kao ratnog uporišta. 

Dobra vijest je da, iako se ova drijevna tvrđava smatra dobro skrivenom od pogleda, za slučaj da odsjedate u Porto Montenegru, dovoljno je da zaputite starim putem koji vodi do Cetinja, i pronaći ćete je!

Fortress of Mamula

Tvrđava Mamula – nekadašnji zatvor sa mračnom prošlošću

I da jeste i da niste gledali film “Mamula” u kom glumi i  čuveni Franko Nero, sigurno ste čuli za ostrvo na kom je sniman, a koje je poznato po svojoj mračnoj prošlosti. 

Tvrđava Mamula se, dakle, nalazi na malenom, nenaseljenom ostrvu Lastavica koje se ujedno nalazi na vodenoj granici između Crne Gore i Hrvatske, ili preciznije, između Prevlake i poluostrva Luštica. Tvrđava je osnovana od strane austrijskog admirala Lazara Mamule 1853. godine, pa je bilo sa svim prirodno i da tvrđava dobije to ime. 

U početku se njena uloga bazirala na zaštiti od neprijateljski nastrojenih brodova, ali nakon toga i tokom Drugog svjetskog rata, postala je kombinacija zatvora i koncentracionog logora vođenog od strane italijanskog fašističkog vođe – Benita Musolinija. 

Logor je imao preko 2000 zarobljenika, krcat muškarcima, ženama i djecom iz regija Dalmacije i Boke Kotorske, ali i crnogorskim patriotama koji su redovno zvjerski mučeni u ovom zatvoru. Danas ova tvrđava u Crnoj Gori stoji kao mučan podsjetnik na ratne zločine koji su se ovdje odigrali, ali i kao svojverstan kulturni spomenik. 

Tvrđava Bedem u blizini starog grada Onogošta

Tvrđava Bedem se nalazi u zapadnom dijelu današnjeg Nikšića, ili preciznije, na mjestu starog grada Gornjeg Onogošta. Tvrđavu su izgradili Turci u 18. vijeku, nakon što su pokorili slovenski Onogošt. Gornji grad se mogao pohvaliti fortifikacionim zidovima koji su štitili Otomanske činovnike koji su je u to vrijeme naseljavali, dok su zanatlije živjele u donjem gradu i imale svoju sopstvenu zaštitu. 

Bedem nije podignut u cjelosti u vrijeme Turaka, već neki njegovi stariji dijelovi datiraju iz rimskog doba, iz 6. vijeka tačnije. Jedna takva struktura je predstavlja najstariji dio bastiona i nalazi se u centralnom delu utvrde, pod nazivom kaštel. 

Današnji ostaci tvrđave Bedem se nalaze pod zaštitom države kao nacionalni spomenik, a skorašnja restauracija ostataka je otkrila pravu površinu koju zauzima tvrđava, koja je veća od prvobitno procjenjene. Bedem je danas jedno od omiljenih mjesta za organizaciju različitih tipova kulturnih događaja.

Tvrđava Mogren – jedan od najpoznatijih austrougarskih gradova

Tvrđava Mogren je smeštena na rtu između plaža Jaz i Mogren, na samo kilometar udaljenosti od Budve. Sagrađena je od strane Austroguara tokom 1860. godine kako bi se štitile zapadne granice Budve, jednog od najznačajnijih savremenih gradova u Budvi. Tvrđava posjeduje moćan pravougaoni fortifikacijski oblik, ukrašen visokim tornjevima na svakom uglu utvrđenja.

Ova tvrđava je glavni razlog za uspjeh austrougarske vojske kada je u pitanju osvajanje glavnih prilaza gradu. Tvrđava je tokom godina nastavila da ostvaruje svoju svrhu kao dio ratne mašinerije tokom Prvog i Drugog svjetskog rata. Tokom Drugog svjetskog rata je korišćena i kao skladište za oružje i municiju. 

Sve do danas, zidovi i bunkeri su jedini preostali dio tvrđave koji je sačuvan, dok je ostatak skriven ispod bujne vegetacije.

Haj Nehaj – Crnogorski zamak zanimljivog imena

Ime Haj Nehaj je prevodivo, ujedno i duhovito, svim narodima koji govore slovenskim jezicima. Infinitiv glagola “hajati” je sinonim za riječi “briga” ili “strah”, dok je drugi dio naziva negacija prvog, pa je tako čitav naziv etimološki zanimljiv za ljude sa ovog govornog područja.

Zamak, odnosno tvrđava, smješten je na istoimenim planinama, blizu gradova Sutomore i Bar, jasno se nazirući sa Jadranskog autoputa. Ovaj zamak definitivno spada u kategoriju “teško pristupačnih” mjesta.

Nalazi se na visini od nestvarinih 2230 metara nadmorske visine, okružen visokim zidovima i veoma strmim stenama. Haj Nehaj pripada vencu tvrđava koje su izgradili Venecijanci, a ovo zdanje je izgrađeno na raskršću između 15. i 16. veka. Tvrđava je sagrađena da izdrži dugotrajne opsade, dok istovremeno može da primi više od 900 ljude u svoje odaje.

Tokom svoje duge istorije, drijevna crnogorska tvrđava Haj Nehaj je stalno padala u ruke osvajača – od Venecijanaca, Turaka, pa sve do Crnogoraca, što je jedan od razloga zbog kojih ćete prilikom posjete ovom zdanju biti u prilici da prisustvujete brojnim arhitektonskim i zidarskim stilovima.

The bay of Budva

Drijevni gradovi u Crnoj Gori i njihova starija utvrđenja duž obale

Gradovi u Crnoj Gori, posebno na primorju, neki su od najstarijih na Balkanu, sa istorijom koja predočava jedinstvenu priču o ratovima, trgovini, arhitekturi, tradiciji i običnom, svakodnevnom postojanju, čiji duh postoji sve do danas. Primorski gradovi u Crnoj Gori su drijevni i jedinstveni, pa smo iz tog razloga sastavili listu starih gradova i poznatih tvrđava i gradova unutar njih.

Tvrđava Kampanja – stari grad Kotor

Kada su u pitanju drijevni gradovi u Crnoj Gori, nemoguće je da se ne pomene Kotor, a posebno tvđava Kotor i stari grad unutar same tvrđave. Skriven među dramatičnim krajolikom planinskom pejzaža, Kotor krije i drugačiju vrstu blaga – tvrđavu Kampanj. 

Fortifikaciju poznate tvrđave započeo je vizantijski vladar Justinijan I, a kula Kampanj i citadela koja je okružuje su sagrađeni zbog slične svrhe kao i druga utvrđenja tog doba – zbog zaštite od potencijalne pljačke ili opsade.

Tvrđava krije veliki broj arhitektonskih čuda, kao što su debeli Venecijanski zidovi i zamak Svetog Ivana. Toranj Kampanja je tokom godina dograđivan od strane brojnih osvajača, od Vizantijaca do Venecijanskih osvajača, otkrivajući jedinstven arhitektonski spoj stilova, idealan za otkrivanje komplikovane istorije Crne Gore.

Ukoliko želite da posjetite utvrđenje Kampanja, spremite se za težak uspon koji se sastoji od 1350 stepenica. Ipak, nakon što se popnete na utvrđenje, kao nagrada vas čeka zadivljujući pogled i očaravajuća priča – koja ovaj uspon čini vrijednim poduhvatom.

Tvrđava Svete Marije u Budvi

Budva ima posebno mjesto među drijevnim gradovima u Crnoj Gori. Smještena na južnom vrhu grada, poznata tvrđava u Budvi čini impresivno zdanje sagrađeno na ivici stijene, nadvijeno nad plavetnilom Jadranskog mora.

Utvrđenje predstavlja jednu od najstarijih struktura takvog tipa na Balkanu, izgrađenog od strane Rimljana u Srednjem vijeku. Preciznost rimske vještine u izradi objekata je vidljiva na samom utvrđenju, koje je povezano sa gradskim zidinama zapetljanim sistemom kamenih zidova. 

Godine 1455. Budva je pala u ruke Mletačke Republike, što je značilo da je tvrđava pretrpjela neophodne adaptacije koristeći Venecijansku arhitektonsku tehniku, najpoznatiju po korišćenju masovnog kamenja, čineći tvrđavu u Budvi jednim od prvih primjera, omogućavajući posjetiocima pogled u prošlost Crne Gore.

Stari zamak u Ulcinju

Stari grad u Ulcinju, odnosno zamak u Ulcinju jedno je od onih interesantnih mjesta sa kojih možete da krenete u otkrivanje jedinstvenog nasljeđa ovog crnogorskog grada. Mali, ali udoban dio grada koji je zatvoren malim poluostrvom nekada je bio u službi utvrđenog sela tokom Bronzanog doba.

Zamak u Ulcinju zajedno sa okruženjem je bio dom brojnih civilizacija, pa je tako svaka od njih ostavila izvjestan trag na arhitekturi grada. Šetnja starim gradom u Ulcinju je zaista nevjerovatan način da provedete dan, uživajući u živopisnom pogledu na kiklopska arhitektonska zdanja, zidove i citadele.

Old Town Herceg Novi

Tvrđava Kanli Kula u Herceg Novom 

Među starim, utvrđenim crnogorskim gradovima, Kanli Kula u Herceg Novom zauzima posebno mjesto, zaodenuto u mračnu i užasnu tajni, misterioznu koliko i okrutno ime po kojem je ova tvrđava poznata – Krvava kula.

Naziv “krvava” ova tvrđava nije zavrijedila tek onako, jer su Turci, koji su tokom svoje okupacije duge četiri vijeka, dali ovom utvrđenju to ime. Tokom njihove vladavine, tvrđava je bila zatvor gdje je veliki broj lokalnog crnogorskog stanovništva i ostalih otomanskih neprijatelja bio mučen i ubijen u zarobljeništvu.

Kanli Kula je toko šezdesetih godina rekonstruisana, kao rezultat velikog obima izvršenog posla, a ponovo je za posjetioce postala dostupna kao muzej na otvorenom, sa dvorištem koje se pretvorilo u letnji amfiteatar, jednu od najoriginalnijih scena u Crnoj Gori, koju definitivno vrijedi posjetiti tokom festivala u Crnoj Gori koji se održavaju u Herceg Novom.

Tvrđava Kastelo Petrovac

Stara Venecijanska tvrđava Kastelo locirana u Petrovcu predstavlja simbol i glavnu atrakciju ovog primorskog grada. Zamak se nalazi na ispupčenju na brdu, na visokoj litici koja doprinosi impresivnom izgledu zdanja.

Ova zatvorena tvrđava je vijekovima predstavljala visoko utvrđene zidove i ogromne kamene blokove – neprobojnu zaštitu protiv potencijalnih napada. Danas, jedna strana hridi na kojoj zamak stoji pričvršćena je za vještački stub za pristanište, koje se javlja kao malo ukotvljenje.

Pristup tvrđavi je moguć i brodom koji tamo možete usidriti, a koji vam dozvoljava da do utvrđenja stignete bezbjedno. Takođe, postoji i opcija da vas neko od lokalnih čamdžija povede na putovanje duž obale, i time upozna sa lokalitetima koje Petrovac ima da ponudi.

Postoji mnogo drijevnih gradova u Crnoj Gori koje vrijedi posjetiti, ali se nadamo da je ovaj kratak, a ipak detaljan vodič od pomoći ukoliko planirate šta prvo da posjetite. Mala, ali magična, Crna Gora je mjesto sjajnih avantura, bilo da izaberete da sa putovanjem krenete iz naše Porto Montenegro marine ili da krenete na putešestvije kroz zemlju.