EKSKLUZIVNA PONUDA ZA REZIDENCIJE
SAZNAJ VIŠE
EKSKLUZIVNA PONUDA ZA REZIDENCIJE
Monastery on a Montenegro island

Istorija Crne Gore – putovanje kroz istoriju Vašeg drugog doma

Istorija Crne Gore je veoma živopisna, ali poput drugih stvari na Balkanu, nije uvijek u potpunosti razumljiva. Većinu vremena, događaji koji su se dogodili u ovom dijelu svijeta prije nekoliko vijekova, imaju tendenciju da u velikoj mjeri utiču na stanje svijesti javnog mnjenja. Ovo ne treba da čudi, neki bi rekli da je i normalno za ovaj dio svijeta, sa turbulentnom istorijom Crne Gore koju je začinio ogroman broj ljudi.

Zanimljiva stvar koja se tiče svakog dijela Crne Gore je da čak i najmanje oblasti naše zemlje mogu da posvjedoče o nekom vremenskom periodu, da pričaju o Rimskom Carstvu ili savremenoj Crnoj Gori. Koja god da je tema, priča će vam se sigurno svidjeti a takva je i priča koja vas očekuje u nastavku.

Zbog čega je važno znati istoriju Crne Gore?

Odgovor je veoma jednostavan – istorija je način da se zaljubite u neku zemlju. To je prvi kontakt, način da uspostavite vezu sa prošlim vremenima i razumijete dubinu priče koju pripovjeda. Istorija i tradicija stvaraju povjerenje, neraskidivu vezu, dozvoljavajući vam da u poptunosti cijenite ostatke prošlosti i naslijeđe koje možete dodirnuti. Koje je živo.

Mi vjerujemo da je marina Porto Montenegro odličan, luksuzni dodatak velikoj, herojskoj prošlosti i priča koju ćemo vam predstaviti u narednim redovima. Čvrsto smo uvjereni da je pravi način da pronađete drugi dom onaj koji nas vodi kroz istoriju, tradiciju i bogato naslijeđe

Sve ove vrijednosti još uvijek postoje i dio su neobičnog načina života koji se trudimo da vam obezbjedimo, a sve to ne bi bilo moguće bez zagledanja u prošlost kako bismo dozvolili da nas inspiriše na svakom koraku.

Stormy weather in the bay

Crna Gora istorija – pregled

Ime Crna Gora, kao naziv države u ovoj formi se prvi put pominje u Povelji Kralja Milutina iz 1276. godine. Postoji uvreženo mišljenje da je Crna Gora naziv dobila po gustim i prostranim šumama planine Lovćen, kao i po fascinantnim brdima, jer naizgled imaju crnu boju.

Za vrijeme Rimskog Carstva, Crna Gora nije postojala pod tim imenom. Umesto toga, ova teritorija se zvala Duklja (Doclea) ili, još preciznije, uključivaja je teritoriju oko Skadarskog jezera. Država Duklja je nezavisnost stekla 1040. godine, a nakon nekoliko decenija, tačnije 1077. godine, proglasila se kraljevinom. Tako je postala jedna od prvih nezavisnih zemalja na Balkanu.

Nakon što je postala kraljevina, Duklja je dobila novo ime – Zeta. S obzirom na to da smo već ustanovili da je istorija Crne Gore burna, nedugo nakon ovih dešavanja, politički prevrat i nemir su učinili da Zeta padne pod vlast moćnog Vizantijskog carstva, ali je ovo priča koja je vrijedna sopstvenog uvoda.

Beleg Ilira i Rimljana na istoriji Crne Gore

Ako naslijeđe određene oblasti seže do perioda pre Hrista, onda znate da je taj period veoma dug. Iliri su prvi naselili ovu oblast tokom Gvozdenog doba, dok su se njihov jezik i kultura prostirali duž Balkanskog poluostrva. Danas postoje materijalni dokazi u obliku izrazite ilirske umjetnosti poput nakita od ambra i bronze.

S obzirom na to da je savez ilirskih plemena na teritoriji Crne Gori bio labav, pomorski Grci su uspjeli da stvore svoje prve primorske kolonije na nekim od ilirskih uporišta.

Početak slovenske ere u istoriji Crne Gore 

S obzirom na to da je danas Crna Gora većinski slovenska zemlja, oni su u jednom trenutku morali da nasele oblast Crne Gore. Vjeruje se da su se naselili prodorom Avara, plemena invazivnih osvajača, koji su imali ogroman uticaj na cijelu Evropu.

Veliki dio balkanske istorije je posvjećen upravo njima, dok brojni uticajni istoričari i dalje razmatraju obrise njihovog uticaja na čitav region. Avari su se sukobili sa Vizantincima, dok su napuštali Duklju prolazeći Balkanom.

Ipak, na kraju su ih Vizantinci pokorili, zaustavivši tako ambiciozni poduhvat pokoravanja od strane Avara. Njihovo uništenje je ostvorilo prostor grupi slovenskih naroda da se brzo proširi Balkana, dostigavši Jadransko more u sedmom vijeku. Pored slovenskih naroda naseljenih na području današnje Crne Gore, dvije srodne grupe – Srbi i Hrvati, smjestili su se duž obale i kopna.

Jedna od izrazitih budućih odlika slovenskih naroda direktno se ticala činjenice da su se oni razvijali pod uticajem vizantijske kulture, koja je dozvolila širenje hrišćanstva, ostavljajući tako trag na cijelokupnoj istoriji Crne Gore.

Coastal town in Montenegro

Prva slovenska kraljevstva 

Ubrzo nakon stvaranja prvih slovenskih država – Bugarske i Srbije (Raške), Duklja je izrasla na ostacima rimskog grada Doclea, ostavljajući tako novi važan trag u crnogorskoj istoriji. Pod vođstvom Vladimira Dukljanskog, Duklja je svoju teritoriju proširila na Dubrovnik i ostatke Raške

Proširenje teritorije je ulilo novo povjerenje, pa je tako Duklja preuzela nove korake u borbi protiv Vizantije, sa ciljem dalje ekspanzije. Ovog puta, Duklja se proširila duž dalmatinske obale i uspostavlila glavni grad na Skadarskom jeziku – današnjem Skadru u Albaniji. Najveće proširenje teritorije je Duklja ostvarila pripajanjem teritorije na kojoj se danas nalazi Bosna.

Zeta kao prethodnik savremene Crne Gore

Tokom uspona srpske države Raške, koja je uključivala period od 12. do 14. vijeka, Zeta (novi naziv Duklja) je ostala izuzeta od Srbije, zbog nastojanja plemstva da se podvrgne vladarima Raške. 

Ipak, vladari Raške su i dalje imenovali svoje nasljednike da nadgledaju oblast Zete, što je nagovještavalo još veći jaz između ove dvije države. Raška je kasnije postala Srbija, dok se Zeta smatra pravim nasljednikom savremene Crne Gore.

Otomansko poglavlje u istoriji Crne Gore

Dok je Raška i dalje žalila zbog smrti voljenog cara Dušana, kog je naslijedio sin jedinac Uroš, Zeta je takođe preživljala unutrašnja previranja. Porodica Balšić je sticala ugled i ubrzo podigla bazu blizu Skadra, nakon čega je počela da potražuje teritorije duž obale Jadranskog mora.

Sjeverno od granice, situacija je već bila nestabilna s obzirom na to da su se Mleci ponovo pojavili, preuzimajući kontrolu nad Kotorom 1420. godine. Dok se ovo dešavalo u Zeti, mladi srpski car Uroš je umro, što je dovelo do sukoba među vlastelom oko teritorije. Zaključak koji se mogao izvesti iz toga je jednostavan – niko od njih nije bio svjestan ogromne pretnje koja se polako približavala Balkanu – Otomanskih Turaka.

Otomaska imperija je do 1441. godine prošla kroz Srbiju, a do 1470. godina je doprijela i do, tada nepokorene, Zete. Njen vladar – Ivan Crnojević, uspio je da povede mali dio preživjelih do lokacije pogodne za postavku odbrane, visoko u planinama Lovćena, gdje su osnovani sud i manastir, tamo gdje će kasnije nastati stari glavni grad Crne Gore – Cetinje

Ipak, Otomani su na kraju uspjeli da osvoje Cetinje 1514. godine, otvarajući tako novo poglavlje u istoriji Crne Gore – period otomanske kontrole.

The bay of Kotor

Otomanska vladavina i prevrat

Iako su Turci uspjeli da ostvare kontrolu nad Crnom Goru, vremenom su se povukli. Udaljenu oblast Cetinja je oduvijek krasila nepristupačnost i ogoljenost, dok je kontrola nad obalom Jadrana uvijek bila veći benefit za Otomansko carstvo.

Ovaj dio crnogorske istorije je najvažniji, jer je Cetinje postalo bastion pravoslavne crkve, posljednji branik od prodora islama. Ovo se dogodilo zbog činjenice da su Turci uspjeli da osvoje Beograd 1521. godine, ostvarujući na taj način nesumnjivu dominaciju na području Balkana.

Zahvaljujući Cetinju, Zeta je održala odrijeđeni nivo autonomije. Nekontrolisana, ratnička priroda crnogorskog naroda natjerala je Otomane da svojevoljno napuste ovu teritoriju, dozvoljavajući Mlecima da prošire kontrolu duž obale Jadrana i njegovih brojnih tvrđava.

Usled takvog slijeda događaja, Zeta se našla u zahvatu između Mletačke republike sa jedne i Otomanskog carstva sa druge strane.

Cna Gora – istorija i odmazda

17. vijek je donio odrijeđena otkrovenja. Serija različiih ratova u Evropi dovela je do otkrivanja odrijeđenih slabosti prethodno nepobjedive osmanske ratne mašinerije. Turci su u jednom momentu ipak odlučili da povuku ustupke koje je Crna Gora do tad uživala, što je na kraju i narušilo mir i dovelo do konačne pobune crnogorskog naroda protiv Turaka. 

Crngorska istorija i konačni obračun sa Osmanlijama

Vijekovi su prošli, međutim, i pored blaže vrste autonomije koju je Crna Gora uspjela da održi u sukobu sa Turcima, Osmanlije su i dalje imale vrhovnu vlast. Konačna pobuna je prvo buknula na teritoriji Bosne i Hercegovine 1875. godine, kojoj su se pridružili i Srbi i Crnogorci. 

Ova pobuna je rezultirala osvajanjem i pripajanjem novih teritorija, pa je tako Crna Gora uspjela da povrati kontrolu nad Nikšićem, Podgoricom, Žabljakom, kao i teritorijama oko Skadarskog jezera i luke Bar. Na kraju je uspjela da povrati i izuzetno strateški važnu okolinu Ulcinja na jadranskoj obali. Sa odlukom Berlinskog kongresa o nezavisnosti Srbije i Crne Gore od Turaka, istorija Crne Gore i njen tok su konačno naišli na predah. 

Međutim, ne zadugo, jer nemirno tle Balkana nikad nije podnosilo mir na duže staze, što isto važi i za istoriju Crne Gore.

Balkanski ratovi i Prva Jugoslavija

Kada je u pitanju Crna Gora istorija i burni prateći događaji su uzrokovali da zemlja jako dugo vremena nije bila u miru, što se samo još više pojačalo početkom 20. vijeka. Balkanski ratovi (1912-1913) su vrijeme kada su Crnogorci udružili sa Srbima, Bugarima i Grcima u nastojanju da konačno protjeraju Turke iz Evrope. 

Tokom ovih ratova Crna Gora je uspjela da zauzme Bijelo Polje, Berane i Plav, što je prvi put za 500 godina da je uspjela da se približi granicama Srbije. Ovo je takođe i period kada je unija između Crne Gore i Srbije prvi put predložena i svesrdno podržana od strane kraljevskih porodica obe zemlje.

Svijetski ratovi, Jugoslavija i uvod u modernu istoriju Crne Gore

Prije nego što je unija Srbije i Crne Gore uopšte uspjela da se dogodi, umešao se Prvi svijetski rat, u kom se Crna Gora borila na strani Srbije i saveznika. Kada se rat završio 1918. godine, Crna Gora je prestala da postoji u tom obliku, pridruživši se novonastaloj Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca – poznatoj i kao prva Jugoslavija. 

Formiranje kraljevine je potez koji je izazvao sukob različitih osjećanja kod nekih frakcija crnogorskog naroda, što se samo pogoršalo nakon ukidanja crnogorske pravoslavne crkve. Crnogorski odjeljak je tad pripojen i stavljen pod nadzor Srpske Pravoslavne Patrijaršije u Beogradu. Ovo se sve dešavalo tokom prve polovine 20. vijeka, otprilike u isto vrijeme kad je došlo do uspona Jugoslovenske komunističke partije, na čelu sa Josipom Brozom Titom. 

The boata and the bay

Tito i druga Jugoslavija

Istorija Crne Gore ni u ovom periodu nije bila poštjeđena meteža, naročito kad se uzme u obzir da je ubrzo nakon Velikor Rata došao Drugi svijetski rat. Uništenje je izašlo izvan svih okvira, sa milionima mrtvih, bez doma ili jednostavno raseljenih. Kad se uzme oblast Balkana, što, podrazumeva se, uključuje i Crnu Goru, rat se konačno završio 1944. godine, ulaskom Tita i Crvene armije u Beograd. 

Komunistička federativna republika Jugoslavija je formirana ubrzo nakon završetak rata. Titova želja je bila da oformi državu u kojoj nijedna nacija i nijedan etnicitet neće imati primat, već će svi biti jednaki. U ovom okruženju, Crna Gora je postala jedna od 6 republika, zajedno sa Srbijom, Makedonijom, Hrvatskom, BiH i Slovenijom.

U početku je ova unija bila čvrsta i, naizgled, neraskidiva, međutim, kako ništa ne traje vječno, tako nije ni blagostanje Jugoslavije. Država je već postala klimava nakon Titovog razlaza sa Staljinom, dok konačno nije prestala da postoji nakon Titove smrti 1980. godine. 

Moderna istorija Crne Gore i konačna samostalnost

Moderna istorija Crne Gore, prije svega period nakon raspada Jugoslavije, je verovatno najburniji period iz crnogorske istorije. Sa bivšim republikama koje su polako odlazile svaka svojim putem, Miloševićevim režimom, krvavim ratom u Bosni i NATO bombardovanjem, Crna Gora je i dalje pokušavala da se izbori i oformi svoj jedinstveni nacionalni identitet. 

Međutim, 2006. godine su Crnogorci konačno većinski glasali otcijepljenje od Srbije, i tada je konačno formirana jedinstvena država Crna Gora. Zanimljivost je da je zemlja 2011. godine usvojila zakon kojim se priznaje uloga i doprinos dinastije Petrović-Njegoš, najviše u promovisanju crnogorske kulture i njenih vrijednosti. 

Porto Montenegro i nova istorija Crne Gore

Kao što smo već napomjenuli, u prošlosti smo pronašli najveću inspiraciju, zahvaljujući kojoj imamo želju da je osvjedočimo u suptilnim detaljima, naročito u arhitekturi i dizajnu enterijera, kao i insistiranju na konstantno istraživanju njenog bogatog naslijeđa. 

Nadamo se da ćete i vi naći način da se zaljubite u nju – njenu istoriju, njenu prirodu i njenu snagu, i da će vas to inspirisati da pružite šansu Porto Montenegru kao vašem drugom domu!